LEKARZ RADZI :
Jeszcze raz o żywieniu cz. I

Lek. wet. Andrzej Majewicz
Lek. wet. Mateusz Michałkiewicz

Błędy żywieniowe hodowców niosą za sobą częste przewlekłe schorzenia psów. Schorzenia metaboliczne wynikające z niedoboru lub z nadmiaru pewnych składników pokarmowych trudno się diagnozuje i równie ciężko leczy. Zachwianie w dopływie materiałów budulcowych wpływa na przemianę białek, tłuszczy i węglowodanów na poziomie komórkowym. Ciągłe żywienie skąpymi w składniki pokarmami o niskiej wartości odżywczej zakłóca funkcjonowanie całego organizmu.

Odpowiednie żywienie ma wpływ na zdrowie psa w każdym wieku czy to suki ciężarnej, karmiącej, szczeniaka, młodzieży intensywnie rosnącej, suk hodowlanych, reproduktorów, czy osobników starzejących się. Żywiąc naszych pupili należy zwracać uwagę: na ilość białka, tłuszczu, węglowodanów, witamin, mikro i makroelementów, na strawność składników karmy, na jakość składników cząstkowych (aminokwasów, kwasów tłuszczowych), na zapotrzebowanie (ruch, wiek, stan fizyczny).

Wielu początkujących "psiarzy" usiłuje oszczędzać na psie. Kupując karmy, zwracają uwagę głównie na cenę. Sama cena musi sugerować z jakich półproduktów, odpadowych przemysłu rzeźnego i spożywczego dana karma została wykonana. Takich karm należy się wystrzegać ! Nie sięgać po nie nawet w warunkach kryzysowych (lepiej podać dobrej jakości pokarm świeży).

Woda. Stanowi zrąb organizmu (80 - 90%). Jest środowiskiem dla przemian biochemicznych, rozpuszczalnikiem dla witamin i substancji mineralnych . Zwierzęta podobnie jak ludzie są bardziej wrażliwe na niedobór wody niż na niedobór pozostałych składników diety. Zwierzę przy niedożywieniu może tracić nawet kilkadziesiąt procent składników masy ciała, takich jak glikogen, tłuszcze, a nawet białka, ale strata tylko 10% wody jest niebezpieczna dla życia, przy stracie 15% zwierze ginie.

Zaleca się ciągły dostęp do wody o dobrej jakości, niezależnie od stosowanego pokarmu. Wyjątek stanowi okres uporczywych wymiotów kiedy to należy przerwać podawanie doustne wody i pokarmu na 24 godz. Zapotrzebowanie na wodę rośnie przy podawaniu pokarmów o podwyższonej zawartości soli mineralnych, przy zwiększonym wydalaniu wody( podwyższenie temp. zewnętrznej, wysiłek, laktacja, biegunka, wymioty, wielo mocz).

Węglowodany - cukrowce - ich nadmiar zostaje po przetrawieniu, odłoży się w organizmie w postaci tłuszczu. Niedobór doprowadza do hipoglikemi(< 2,7 mmcl/l) objawiającej się zaburzeniami pracy układu nerwowego.

Odpowiedni poziom węglowodanów w diecie dostarcza energię oraz wpływa na właściwe funkcjonowanie układu pokarmowego (celuloza, lignina, pektyny, beta - glukony, śluzy i gumy)

Na białka - niezbędny składnik diety każdego zwierzęcia - składa się 20 aminokwasów. Część z nich jest syntetyzowana z amin przez zwierzęta (aminokwasy endogenne). Pozostałe stanowią te aminokwasy, które dostarczane są tylko z pokarmem (niezbędne, egzogenne).

W żywieniu szczególnie należy zwracać uwagę na aminokwasy egzogenne, czy są w karmie, w jakich stosunkach procentowych. Na niedobór białka i aminokwasów egzogennych w diecie szczególnie wrażliwe są zwierzęta rosnące. Wartości odżywcze białka wyznaczają wyliczone wskaźniki np: wartość biologiczna białka WB. Hodowca czy właściciel psiaka ocenia wartość odżywczą podawanego białka na podstawie przyrostu i wzrostu rosnących zwierząt oraz powinien umieć oceniać na podstawie składu aminokwasowego, porównując z minimalnym zapotrzebowaniem na niezbędne aminokwasy, podanym niżej w miligramach na Kcal energii metabolicznej.
      Arginina 1,4            Histydyna 0,5      Izolencyna 1,0
      Fenyloalanina 1,3   Tauryna 0            Treonina 1,2
      Tryptofan 0,4          Walina < 1,0        Leucyna < 1,6
      Lizyna 1,5                Metionina 1,2     Metionina + Cystyna 1,5
Białka zbóż wykazują niedobór aminokwasów egzogennych! Należy pamiętać iż gros pokarmów gotowych zawiera niekiedy znaczną ilość produktów zbożowych (dobre karmy są wzbogacane mieszankami paszowymi). Nadmiar białka w diecie jest niepożądany. Długotrwałe podawanie diet wysokobiałkowych doprowadza do uszkodzenia nerek.

Niedobór białka w diecie przejawia się obniżonym przyrostem u psów rosnących a u suk karmiących zmniejszeniem wydzielania mleka. Niedobór białka może być bezpośredni lub pośredni. Bezpośredni - mała ilość białka w pokarmie, mała jego wartość odżywcza, mała ilość pobieranego pokarmu. Pośredni - zaburzenia wchłaniania aminokwasów przy nadmiarze włókna w diecie, nadmierne wydalanie z moczem.